Tiền sản giật - Những điều mẹ cần biết khi mang thai và sau sinh

Tiền sản giật - Những điều mẹ cần biết khi mang thai và sau sinh

Mục lục chính

    Tiền sản giật - Những điều mẹ cần biết khi mang thai và sau sinh

    Tiền sản giật là một trong những biến chứng có thể xảy ra trong thời gian thai kỳ hoặc sau khi sinh. Nhiều chuyên gia đã chẩn đoán rằng, tiền sản giật thường xuyên gặp nhất với khoảng 5% thai phụ. Bên cạnh đó, bệnh này cũng là nguyên nhân trực tiếp gây tử vong ở 17% bà mẹ. Vậy nên nếu không được chữa trị kịp thời, chắc chắn sẽ gây nguy hại cho cả mẹ và con. Theo dõi bài viết dưới đây của Rivucota về Tiền sản giật - Những điều mẹ cần biết khi mang thai và sau sinh để biết thêm thông tin chi tiết.

    1. Tiền sản giật là gì?

     

    Tiền sản giật là một biến chứng trong thời gian thai kỳ hoặc cũng có thể xảy ra sau khi sinh. Biến chứng này rất dễ gây tổn thương đến cơ quan khác nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Thường ảnh hưởng lớn nhất đến gan và thận.

    Hiện tượng tiền sản giật có thể xảy ra sớm sau tuần thai thứ 20, những trường hợp này thì rất hiếm gặp. Tường tiền sản giật sẽ xuất hiện ở tuần thai thứ 34, khoảng 3 tháng cuối thai kỳ. Một vài trường hợp khác lại xuất hiện sau khi lâm bồn vfa thường là sau 48 giờ đồng hồ thì sẽ xuất hiện biến chứng này.

    Tiền sản giật nếu không được điều trị kịp thời sẽ dẫn đến sản giật - Một trong những căn bệnh nghiêm trọng gây nguy hiểm cho cả mẹ và bé. Nguy hiểm hơn khi đây còn là nguyên nhân tử vong chính ở các thai phụ nếu không được phát hiện và điều trị nhanh chóng.

    2.  Nguyên nhân

    Nhiều chuyên gia nhận định rằng tiền sản giật bắt đầu trong nhau thai – là cơ quan nuôi dưỡng thai nhi trong suốt thời gian mang thai. Giai đoạn đầu của thai kỳ, các mạch máu mới phát triển để có thể đưa máu đến nhau thai. Từ đó giúp nuôi dưỡng cơ thể bé phát triển một cách hoàn thiện.

    Ở phụ nữ bị tiền sản giật, những mạch máu này được bác sỹ nhận định là không hoạt động đúng hay không phát triển. Diện tích của mạch máu này hẹp hơn các mạch máu bình thường. Theo nghiên cứu của các chuyên gia khoa phụ sản thì nguyên nhân chính gây nên bệnh tiền sản giật ở thai phụ đó là:

    2.1 Di truyền 

    Với nguyên nhân này, sản phụ có khả năng bị tiền sản giật nếu mẹ và chị gái đó có tiền sử bệnh này. Hoặc phụ nữ mang thai lần đầu bị tiền sản giật cũng chính là nguyên nhân gây nên tiền sản giật trong lần mang thai thứ 2

    2.2 Nhau thai

    Nhau thai có liên quan trực tiếp đến tiền sản giật. Nhau thai rất quan trọng trong việc cung cấp máu, oxy và dưỡng chất quan trọng cho sự phát triển của thai nhi. Các mạch máu của nhau thai sẽ phụ trách vận chuyển máu đến cho thai nhi hấp thụ. Trong trường hợp các mạch máu này không phát triển bình thường được thì nguy cơ cao sẽ bị tiền sản giật.

    2.3 Một số nguyên nhân khác

    • Cao huyết áp mãn tính

    • Cơ thể sản phụ bị chứng rối loạn máu đông 

    • Sản phụ có tiền sử mắc bệnh tiểu đường, bệnh thận hay bệnh tự miễn lupus lở ngoài da 

    • Mang song thai hoặc đa thai

    • Cơ thể tăng cân nhanh trong thời gian mang thai

    • Mẹ bị thừa cân, béo phì trong thai kỳ

    • Chế độ dinh dưỡng trong mỗi bữa ăn không phù hợp 

    • Lưu lượng máu tới tử cung không đủ

    • Tổ thương mạch máu, mạch máu không phát triển.

    3. Triệu chứng tiền sản giật

    Nếu bị tiền sản giật thì bạn sẽ rất khó để phát hiện bệnh bởi vì một số triệu chứng sẽ không rõ ràng, bên cạnh đó một số triệu chứng khác có thể dễ gây lẫn lộn với các loại bệnh khác. Vậy nên để biết chính xác được bệnh này, bạn cần đến thăm khám định kỳ để được bác sỹ chẩn đoán sớm nhất.

    Trong trường hợp bệnh diễn biến nghiêm trọng hơn thì một số biến chứng bạn có thể nhận ra ngay bao gồm:

    • Tăng huyết áp: Việc theo dõi huyết áp thường xuyên là công việc quan trọng để bảo đảm sức khoẻ cho cả mẹ và bé. Khi phát hiện huyết áo tăng bất thường 140/90 milimet thủy ngân và được ghi nhận trong hai lần ( cách nhau ít nhất 4 giờ giữa hai lần đo ) thì biểu hiện này có nguy cơ cao là của bệnh tiền sản giật 

    • Tăng cân đột ngột: Nếu cơ thể tăng cân nhanh khoảng 2kg/tuần, kèm với đó là xuất hiện sưng phù ở bàn tay, chân và bàn chân thì cũng có nguy cơ là bị tiền sản giật. Tuy nhiên triệu chứng này được xem là những dấu hiệu bình thường của thai phụ. Theo bác sỹ nhận định thì những dấu hiệu trên không đáng tin cậy. Nhưng cũng là nguy cơ để sản phụ để ý đến sức khoẻ của mình hơn. Khi thấy những triệu chứng đó là thì bạn nên thăm khác bác sỹ để được chẩn đoán chính xác nhất.

    • Sự thay đổi về thị lực: Bị tiền sản giật sẽ khiến cho thị lực có thể bị mất tạm thời, mắt bị mờ hoặc nhạy cảm với ánh sáng.

    • Khó thở, gây ra bởi chất lỏng trong phổi của thai phụ

    • Đau bụng trên, thường vị trí đau là dưới xương sườn ở bên phải của cơ thể

    • Đau đầu dai dẳng kèm buồn nôn, nôn mửa nhưng triệu chứng này lại rất dễ nhầm lẫn với triệu chứng của thai nghén. Để biết chính xác hơn thì mẹ nên đến cơ sở y tế để được khám và chữa trị

    Ngoài ra còn một số triệu chứng khác sẽ phát hiện rõ hơn khi đi xét nghiệm đó là lượng tiểu cầu trong máu bị giảm, protein dư thừa trong nước tiểu hay còn gọi là protein niệu.

    Bài liên quan: Tiền sản giật nên ăn gì và kiêng gì, mẹ nên nắm được

    4. Các biến chứng 

    Một số biến chứng thường gặp khi mắc tiền sản giật gây nguy hiểm cho cả mẹ và thai nhi đó là:

    4.1 Thai nhi phát triển chậm

    Tiền sản giật ảnh hưởng đến các động mạch máu đưa máu đến nhau thai. Khi nhau thai không thể nhận đủ lượng máu cần thiết thì thai nhi sẽ không được cung cấp đủ lượng máu, từ đó thai nhi cũng không thể nhận được lượng oxy và chất dinh dưỡng. Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của thai nhi. Đặc biệt là khi chào đời, bé sẽ chậm lớn, nhẹ cân và suy dinh dưỡng. Thêm vào đó nếu trong bụng mẹ mà thai nhi không nhận đủ lượng oxy cần thiết hàng ngày có thể dẫn đến tình trạng suy giảm trí tuệ ở trẻ, trẻ bị thiểu năng,...

    4.2 Sinh non

    Nếu cơ thể mẹ bị tiền sản giật được chẩn đoán là đang ở mức độ nghiêm trọng thì mẹ sẽ được chỉ định để sinh sớm. Tuy nhiên thai nhi sinh non lại vô cùng có hại cho cơ thể và sự phát triển của bé sau này. Đặc biệt, cơ thể bé sẽ suy giảm hệ miễn dịch, chậm tăng trưởng, cơ thể ốm yếu, hệ hô hấp, các cơ quan khác bị tổn thương,...Vậy nên thay vì để bệnh trở nên nặng hơn thì mẹ nên thăm khám bác sỹ thường xuyên để phát hiện kịp thời và có phương pháp điều trị phù hợp.

    4.3 Rau bong non

    Tiền sản giật là nguy cơ lớn nhất gây vỡ nhau thai. Đây là tình trạng nhau nhau thai tách ra khỏi vùng tử cung trước khi sinh. Nhau thai một khi bị vỡ ảnh hưởng nghiêm trọng đến cơ thể mẹ và em bé. Có thể gây nên chảy máu nặng, đe dọa đến tính mạng của em bé và mẹ.

    4.4 Sản giật

     

    Tiền sản giật nếu không được chữa trị kịp thời thì sẽ là nguy cơ dẫn đến sản giật. Sản giật được xem là nguy cơ hàng đầu gây tử vong hàng đầu cho mẹ và bé. Vậy nên ngay khi xuất hiện dấu hiệu của tiền sản giật các bác sỹ nên can thiệp ngay để có thể chữa trị kịp thời, nếu để kéo dài thì bệnh sản giật sẽ đe dọa lớn đến tính mạng của sản phụ và thai nhi.

    4.5 Tổn thương các cơ quan khác

    Bệnh tiền sản giật không chỉ gây ảnh hưởng tới sức khoẻ của sản phụ mà còn tác động đến các cơ quan khác trong cơ thể như thận, gan, phổi, tim,… Thậm chí nó còn có thể gây đột quỵ và chấn thương não. Mức độ ảnh hưởng tới các cơ quan sẽ phụ thuộc rất lớn vào mức độ nghiêm trọng của bệnh tiền sản giật.

    4.6 Bệnh tim mạch

    Tiền sản giật cũng gây nên những nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch và mạch máu cho sản phụ trong tương lai. Nguy cơ ảnh hưởng đến tim mạch sẽ còn lớn hơn nếu cơ thể sản phụ bị tiền sản giật nhiều lần hoặc sinh non. Vậy nên sau khi sinh, bạn hãy thường xuyên bổ sung các dưỡng chất cần thiết từ trái cây, rau quả, duy trì cân nặng lý tưởng thông qua việc tập thể dục đều đặn sẽ giúp bạn giảm thiểu được nguy cơ mắc bệnh về tim mạch.

    5. Cách điều trị

    5.1 Tiền sản giật xảy ra trong thai kỳ

    Đối với sản phụ bị tiền sản giật trong thời gian đang mang thai thì cách tốt nhất là sinh càng sớm càng tốt để vừa bảo vệ cho bé vừa bảo vệ cho mẹ. Sau khi nhận thấy nguy cơ mắc tiền sản giật, các bác sỹ sẽ đưa ra cho bạn những thời điểm để sinh con hợp lý dựa trên tuần thai, tình trạng phát triển của thai nhi cũng như mức độ nghiêm trọng của tiền sản giật khi mắc phải

    Nếu em bé phát triển tốt, đủ 37 tuần hoặc có thể hơn thì đây là thời điểm tốt nhất để sinh. Sinh trong thời gian này sẽ hạn chế được tình trạng tiền sản giật diễn biến tồi tệ hơn.

    Nếu em bé dưới 37 tuần tuổi và bệnh vẫn chưa quá nghiêm trọng, bạn nên khám thường xuyên và tốt hơn là nhập viện ngay để bác sỹ theo dõi thường xuyên và sát sao nhất dấu hiệu của bệnh. Như vậy sẽ đảm bảo bé được phát triển tốt và sinh nở một cách an toàn.

    Nếu cơ thể sản phụ bị tiền sản giật nhẹ thì tốt nhất là nên điều trị bằng cách:

    5.2 Tiền sản giật xảy ra trong lúc chuyển dạ và sau sinh

    Trong trường hợp này, dấu hiệu của tiền sản giật và sản giật sẽ xuất hiện trong vòng 48 giờ sau sinh hoặc có thể kéo dài 6 tuần đầu sau khi mẹ sinh. Nếu có dấu hiệu, cơ thể sản phụ sẽ được kiểm tra huyết áp và theo dõi kỹ càng sau khi xuất viện. Tốt nhất là mẹ nên ở lại bệnh viện để các bác sỹ tiện chăm sóc và theo dõi, khi phát bệnh cũng sẽ phát hiện kịp thời hơn.

    6. Tiền sản giật sau sinh

    Tiền sản giật sau sinh xuất hiện khoảng từ 48h sau sinh hoặc trong vòng 6 tuần đầu thai phụ lâm bồn. Nếu có dấu hiệu của tiền sản giật sau sinh, bạn sẽ phải ở lại bệnh viện để các bác sỹ tiếp tục theo dõi và điều trị. Nguyên nhân của bệnh tiền sản giật sau sinh cũng giống như tiền sản giật trong thai kỳ. Tuy nhiên biến chứng của bệnh này lại khác so với tiền sản giật trong thời gian mang thai. Cụ thể

    • Có thể bị động kinh, tiền sản giật sau sinh có thể huỷ hoại não, thận cùng một số cơ quan khác

    • Mẹ có thể bị khó thở, đau ngực, ho và sốt. Nếu bị nặng có thể dẫn tới tử vong 

    • Bị đột quỵ do não không được cung cấp máu và oxy, các cơ quan khác bị rối loạn chức năng

    7. Cách phòng ngừa tiền sản giật

     

    Cách phòng ngừa tiền sản giật tốt nhất đó chính là thay đổi thói quen sinh hoạt cũng như lối sống để hạn chế xuất hiện bệnh này. Cụ thể:

    • Giảm cân nếu chỉ số cân nặng MBI của bạn chỉ rõ rằng bạn đang thừa cân, béo phì. Nếu chỉ số lớn hơn 25 thì bạn phải thay đổi chế độ ăn uống ngay để giảm cân

    • Tránh xa khói thuốc lá hay chất nicotin có trong thuốc vì chất này không chỉ gây ảnh hưởng đến thai phụ, gây nên tiền sản giật mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi

    • Tập thể dục thường xuyên để giúp tăng cường hệ miễn dịch của cơ thể

    • Kiểm soát huyết áp hoặc lượng đường trong máu để ngăn ngừa tiền sản giật một cách có hiệu quả 

    • Bổ sung canxi: Một nghiên cứu chỉ ra rằng bổ sung canxi trước và trong khi mang thai sẽ làm giảm nguy cơ mắc bệnh

    Trên đây là một số những thông tin về tiền sản giật và những điều mẹ cần nắm để có phát hiện và tìm cách chữa trị kịp thời. Cách tốt nhất là bạn nên đến cơ sở y tế để được khám và được bác sỹ đưa ra lời khuyên cũng như cách điều trị sớm nhất. Cảm ơn vì đã theo dõi!

    Đọc thêm: Những điều mẹ cần chú ý sau sinh -> https://rivucota.com/kieng-gi-sau-sinh